Vandaag in de BijbelOntdek Bijbelse verhalen door het jaar heen. Volg gebeurtenissen, personen en feesten in het ritme van de kalender, met korte uitleg en bijpassende Bijbelgedeelten.
Naar vandaag

Verdieping

Gods volk Israël

Ongeveer 15–20 minuten inclusief Bijbelgedeelten · Lees op je eigen tempo

Waarom gaat zo’n groot deel van de Bijbel over Israël? Waarom kiest God één volk, terwijl Hij de Schepper van alle mensen is? En welke plaats heeft Israël wanneer het goede nieuws over Jezus de wereld overgaat?

Die vragen raken aan een belangrijke lijn in de Bijbel: God verbindt zich aan mensen en blijft trouw aan wat Hij belooft.

Israël heeft daarin een eigen plaats. De Gemeente vervangt Israël niet. Om de samenhang te begrijpen, beginnen we bij de belofte waarmee deze geschiedenis op gang komt.

Op deze pagina
  1. Eén man, een belofte voor velen
  2. Een volk dat bij God hoort
  3. Beloften en verbonden hebben een eigen plaats
  4. Ontrouw heeft gevolgen, Gods trouw blijft zichtbaar
  5. Jezus komt uit Israël
  6. De Gemeente vervangt Israël niet
  7. God heeft nog een toekomst met Israël
  8. Wat betekent dit voor jou?
  9. Om bij stil te staan

Eén man, een belofte voor velen

God roept Abram om zijn vertrouwde omgeving te verlaten. Hij belooft hem een land, een groot nageslacht en zijn zegen. Maar de belofte reikt verder dan Abram en zijn toekomstige familie: door hem zullen alle families van de aarde gezegend worden.

Gods keuze voor één familie heeft dus vanaf het begin betekenis voor andere volken.

Let op wat God aan Abram belooft en wie er uiteindelijk in die zegen mogen delen.

Genesis 12:1–3HSV
Open hoofdstuk in HSV

Later krijgt Abram de naam Abraham. God sluit een verbond met hem en zijn nakomelingen. Een verbond is een door God ingestelde relatie waarin Hij zich met beloften aan mensen verbindt en hun een plaats en verantwoordelijkheid geeft. In Genesis 17 noemt God ook het land Kanaän en zijn blijvende verbondenheid met Abrahams nageslacht.

Hier worden concrete beloften gedaan aan concrete mensen. Bij het verder lezen van de Bijbel houden we die oorspronkelijke ontvangers in beeld.

Verder lezen
Genesis 17:1–8HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Een volk dat bij God hoort

De familiegeschiedenis loopt via Isaak en Jakob verder. Jakob krijgt de naam Israël; zijn nakomelingen vormen het volk dat die naam draagt.

Wanneer dit volk in Egypte onderdrukt wordt, bevrijdt God het. Bij de Sinai spreekt Hij vervolgens over de bijzondere plaats die Israël onder de volken zal innemen. Het moet een heilig volk zijn, aan Hem toegewijd.

Heilig betekent hier dat het volk apart gezet is om bij God te horen en Hem te dienen. Dat vraagt om een leven waarin zijn recht en goedheid zichtbaar worden.

God begint met wat Hij voor Israël heeft gedaan. Daarna spreekt Hij over de roeping van het volk.

Exodus 19:4–6HSV
Open hoofdstuk in HSV

Israëls uitverkiezing is geen beloning voor grootheid of bijzondere prestaties. Mozes herinnert het volk eraan dat Gods liefde en zijn trouw aan de voorouders aan die keuze ten grondslag liggen. De passende reactie is daarom dankbaarheid en gehoorzaamheid.

Verder lezen
Deuteronomium 7:6–11HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Beloften en verbonden hebben een eigen plaats

In Israëls geschiedenis komen verschillende verbonden en beloften naar voren.

God belooft Abraham een nageslacht, een land en zegen. Bij de Sinai ontvangt Israël aanwijzingen voor het leven als zijn volk. Later belooft God David een blijvend koningshuis. De profeten spreken vervolgens over vergeving, vernieuwing en herstel.

Die passages horen bij verschillende momenten in Gods handelen. Daarom vragen we bij het lezen steeds: tot wie spreekt God, wat belooft Hij en welke verantwoordelijkheid geeft Hij?

Zo spreekt God in 2 Samuel 7 tot David over zijn familie en koningschap. Die belofte helpt later begrijpen waarom Jezus de Zoon van David wordt genoemd.

Een persoonlijke toepassing kan waardevol zijn. Toch is niet iedere belofte aan Israël daarmee automatisch een rechtstreekse belofte over jouw eigen omstandigheden. Een toezegging over het land, de oogst of het koningshuis heeft eerst een plaats in deze geschiedenis.

Dat zorgvuldig onderscheiden helpt ons juist om de samenhang te zien.

Verder lezen
2 Samuel 7:12–16HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Ontrouw heeft gevolgen, Gods trouw blijft zichtbaar

De Bijbel vertelt eerlijk over Israëls ontrouw. Het volk dient andere goden, kwetsbare mensen worden uitgebuit en leiders misbruiken hun verantwoordelijkheid. Profeten roepen op tot terugkeer.

Daarbij horen ernstige waarschuwingen. Gods verbondenheid maakt ongehoorzaamheid niet onbelangrijk.

Tegelijk blijven de profeten spreken over herstel. Jeremia kondigt een nieuw verbond aan met het huis van Israël en het huis van Juda. God zal zijn wet in hun hart schrijven en hun zonden vergeven.

Let op de genoemde ontvangers en op de verbinding tussen vergeving en Gods blijvende trouw.

Jeremia 31:31–37HSV
Open hoofdstuk in HSV

Ezechiël spreekt eveneens over een diepgaande vernieuwing: God geeft een nieuw hart en zijn Geest. Herstel omvat meer dan een verandering van uiterlijke omstandigheden. Het raakt de verhouding tussen God en zijn volk.

Verder lezen
Ezechiël 36:24–28HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Jezus komt uit Israël

Het Nieuwe Testament begint binnen deze geschiedenis. Jezus wordt geboren als Jood, leeft onder zijn volk en wordt bekendgemaakt als de beloofde Messias.

Messias betekent ‘gezalfde’: de door God beloofde koning en redder. De naam Christus heeft dezelfde betekenis.

Paulus verbindt Jezus uitdrukkelijk met Israël. Hij noemt de verbonden, de beloften en de voorouders, en schrijft dat Christus naar zijn menselijke afkomst uit dit volk is voortgekomen.

Wie Jezus wil begrijpen, heeft daarom ook het verhaal nodig waarin Hij komt. Zijn leven staat in verbinding met Gods eerdere woorden en beloften.

Door Jezus bereikt Gods redding vervolgens mensen uit alle volken. Dat is een grote verbreding van de kring die in de zegen deelt. Daarbij blijft Gods trouw aan Israël van betekenis.

Verder lezen
Romeinen 9:1–5HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

De Gemeente vervangt Israël niet

In de Gemeente worden gelovigen uit Joden en niet-Joden met Christus verbonden. Over die gemeenschap gaat het onderwerp De Gemeente.

Wanneer Paulus in Romeinen 11 over Israël en de volken schrijft, gebruikt hij het beeld van een olijfboom. Gelovigen uit de volken worden als wilde takken geënt en delen in de rijkdom van de wortel. Dat beeld geeft hun geen reden om zich boven Israël te verheffen. Zij ontvangen wat hun uit genade wordt geschonken.

Lees hoe Paulus verbondenheid en bescheidenheid samenbrengt.

Romeinen 11:17–24HSV
Open hoofdstuk in HSV

Daarom houden we dit onderscheid vast: delen in Gods zegen betekent niet dat de Gemeente Israël vervangt of Gods beloften aan Israël overneemt.

Dat vraagt om een houding van dankbaarheid en bescheidenheid.

Naar boven ↑

God heeft nog een toekomst met Israël

Paulus wijst de gedachte af dat God zijn volk heeft verstoten. Verderop spreekt hij over Israëls toekomstige redding en over Gods onherroepelijke gaven en roeping.

Wij lezen hierin het perspectief van een toekomstig herstel van Israël als Gods volk.

Let op Gods blijvende roeping en het toekomstperspectief dat Paulus beschrijft.

Romeinen 11:1–2HSV
Open hoofdstuk in HSV
Romeinen 11:25–29HSV
Open hoofdstuk in HSV

Dit artikel werkt geen tijdlijn van toekomstige gebeurtenissen uit. Het uitgangspunt is Gods blijvende trouw: wat Hij heeft beloofd, wordt door Hem niet vergeten.

Daarbij horen geen twee losstaande wegen tot redding. Paulus spreekt over het geloof in Jezus en over de redding die Hij brengt. Het onderscheid tussen Israël en de Gemeente maakt Gods genade niet overbodig.

Verder lezen
Romeinen 10:9–13HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Wat betekent dit voor jou?

Ook wanneer je zelf niet Joods bent, helpt Israëls geschiedenis je om God beter te leren kennen.

Je ontdekt hoe Hij roept, bevrijdt, onderwijst en vergeeft. Je ziet hoe ernstig ontrouw is en hoe ver zijn trouw reikt. En je leert dat jouw eigen geloof een plaats heeft in een veel groter verhaal.

Dat vraagt om aandacht bij het Bijbellezen. Laat staan tot wie God spreekt. Ontdek vervolgens hoe de passage samenhangt met zijn verdere handelen en wat je daarin over Hem leert.

Wie door Jezus bij God mag horen, heeft reden tot dankbaarheid. Gods genade geeft ruimte om te ontvangen, te leren en anderen met respect tegemoet te treden.

Verder verdiepen · Delen in de belofte

Paulus schrijft dat gelovigen uit de volken door Christus delen in de zegen die aan Abraham werd aangekondigd. Dat laat de reikwijdte van Gods belofte zien.

Gelovigen uit andere volken ontvangen door Jezus Gods zegen, maar worden daarmee niet het volk Israël. De beloften die God aan Israël heeft gedaan, blijven voor Israël gelden.

Verbondenheid met Christus brengt echte eenheid, terwijl Gods concrete woorden aan Israël hun betekenis behouden.

Galaten 3:6–9HSV
Open hoofdstuk in HSV
Galaten 3:26–29HSV
Open hoofdstuk in HSV
Naar boven ↑

Om bij stil te staan

Wat leer je over God wanneer je zijn trouw aan Israël volgt? En hoe kan die trouw je helpen om zorgvuldig met zijn beloften om te gaan?

Een vraag of reactie? Neem contact op.